2010
Το Γεωπάρκο Βίκου- Αώου ιδρύθηκε το 2010. Η πρωτοβουλία δημιουργίας μιας αναγνωρισμένης για τη γεωλογική και γεωμορφολογική αξίας της – και όχι μόνο- περιοχής ανήκει αρχικά στο Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ), το οποίο από το 2005 άρχισε να προετοιμάζει τις συνθήκες για τη δημιουργία του.
2015
Σημαντική υπήρξε η συμβολή της «ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΠΕΙΡΟΥ Α.Ε.» σε όλα τα στάδια της μελέτης και ιδιαίτερα στη σύνταξη και κατάθεση του φακέλου υποψηφιότητας στο Ευρωπαϊκό και Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO.
Το έργο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Γ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης και περιλάμβανε την καταγραφή και αξιολόγηση γεωτόπων, μέσω των οποίων η περιοχή Βίκου–Αώου κρίθηκε κατάλληλη για τον χαρακτηρισμό της ως γεωπάρκο.
Τον Οκτώβριο του 2010 στη Μυτιλήνη, στο 9ο Ευρωπαϊκό και 4ο Παγκόσμιο Συνέδριο Γεωπάρκων της UNESCO με τη συμμετοχή ειδικευμενων γεω- και βιο-επιστημόνων της ΗΠΕΙΡΟΣ Α.Ε. και του ΙΓΜΕ, έγινε η επίσημη αναγνώριση των νέων Γεωπάρκων του Δικτύου της UNESCO, μεταξύ των οποίων και αυτό του Γεωπάρκου Βίκου – Αώου.
Το Γεωπάρκο Βίκου- Αώου ιδρύθηκε το 2010. Η πρωτοβουλία δημιουργίας μιας αναγνωρισμένης για τη γεωλογική και γεωμορφολογική αξίας της – και όχι μόνο- περιοχής ανήκει αρχικά στο Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ), το οποίο από το 2005 άρχισε να προετοιμάζει τις συνθήκες για τη δημιουργία του.
Σημαντική υπήρξε η συμβολή της «ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΠΕΙΡΟΥ Α.Ε.» σε όλα τα στάδια της μελέτης και ιδιαίτερα στη σύνταξη και κατάθεση του φακέλου υποψηφιότητας στο Ευρωπαϊκό και Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO.
Το έργο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Γ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης και περιλάμβανε την καταγραφή και αξιολόγηση γεωτόπων, μέσω των οποίων η περιοχή Βίκου–Αώου κρίθηκε κατάλληλη για τον χαρακτηρισμό της ως γεωπάρκο.
Στη συνέχεια ο πλήρης φάκελος που συντάχθηκε κατατέθηκε στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Γεωπάρκων (European Geoparks Network –EGN), μαζί με σχετική αίτηση προκειμένου να αποτελέσει μέλος του Δικτύου αυτού.
Τον Οκτώβριο του 2010 στη Μυτιλήνη, στο 9ο Ευρωπαϊκό και 4ο Παγκόσμιο Συνέδριο Γεωπάρκων της UNESCO με τη συμμετοχή ειδικευμενων γεω- και βιο-επιστημόνων της ΗΠΕΙΡΟΣ Α.Ε. και του ΙΓΜΕ, έγινε η επίσημη αναγνώριση των νέων Γεωπάρκων του Δικτύου της UNESCO, μεταξύ των οποίων και αυτό του Γεωπάρκου Βίκου – Αώου.
Δίκτυα Γεωπάρκων
Το Ελληνικό Φόρουμ Γεωπάρκων ιδρύθηκε το 2011 με στόχο τον συντονισμό των ενεργειών και δράσεων των περιοχών που έχουν αναγνωρισθεί ως Γεωπάρκα.
Ο σκοπός της ίδρυσης του Φόρουμ είναι ο συντονισμός και η προβολή των Ελληνικών Γεωπάρκων, καθώς και η ενίσχυση των προσπαθειών για την ανάδειξη των γεωλογικών μνημείων και θέσεων της γεωλογικής και γεωμορφολογικής κληρονομιάς της Ελλάδας.
Οι δράσεις του Ελληνικού Φόρουμ Γεωπάρκων περιλαμβάνουν πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη και αναγνώριση των Γεωπάρκων σε εθνικό επίπεδο, καθώς επίσης και τη στήριξη και ενίσχυση του Ευρωπαϊκού και του Παγκόσμιου Δικτύου Γεωπάρκων, που πλέον ανήκουν στα: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΓΕΩΠΑΡΚΑ UNESCO».
Οι περιοχές της Ελλάδας που έχουν αναγνωρισθεί ως παγκόσμια γεωπάρκα UNESCO:
Οι συμμετέχοντες φορείς του Ελληνικού Φόρουμ Γεωπάρκων:
- Η Ελληνική Εθνική Επιτροπή για την UNESCO,
- Η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ)
- Η Αναπτυξιακή Ηπείρου Α.Ε. (ΗΠΕΙΡΟΣ Α.Ε.)
- Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου,
- Η ΑΚΟΜΜ – Ψηλορείτης,
- Ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Χελμού-Βουραικού,
- Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.) – Παράρτημα Αιγαίου,
- Η Ελληνική Γεωλογική Εταιρεία – Επιτροπή Γεωλογικής και Γεωμορφολογικής Κληρονομιάς.
Σκοπός του Δικτύου είναι η συνεργασία, ανταλλαγή πρακτικών και εμπειριών και η από κοινού δράση για την προστασία της γεωλογικής κληρονομιάς της Ευρώπης, η αξιοποίηση και ανάδειξη των γεωλογικών φυσικών μνημείων και η συμμετοχή σ’ αυτό των σημαντικότερων γεωλογικών μνημείων του Ευρωπαϊκού χώρου.
Στόχος του Δικτύου είναι επίσης η επιστημονική συνεργασία μεταξύ των φορέων που διαχειρίζονται τα γεωλογικά μνημεία για την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και η προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης των περιοχών των Γεωπάρκων μέσω του Γεωτουρισμού.
Τον Απρίλιο του 2001 υπογράφηκε επίσημη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ του Δικτύου και της UNESCO, η οποία συμμετέχει στην Διοικούσα Επιτροπή και στη Συμβουλευτική Επιτροπή που αποτελούν τα δύο όργανα λήψης αποφάσεων του Δικτύου. Τα μέλη του Δικτύου Ευρωπαϊκών Γεωπάρκων είναι κάτοχοι του διακριτικού σήματος «European Geopark» το οποίο έχει κατοχυρωθεί σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το Δίκτυο συντονίζει η Συντονιστική Επιτροπή (Coordination Committee) με έδρα στο Réserve Géologique de Haute – Provence, η οποία λειτουργεί σε συνεργασία με τα συνεργαζόμενα μέλη. Η Συντονιστική Επιτροπή, αποτελούμενη από δύο αντιπροσώπους από κάθε μέλος-διαχειριστή, και συνεδριάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα, προκειμένου να εξετάζει την πρόοδο του Δικτύου.
Στα πλαίσια του Δικτύου έχει συγκροτηθεί Συμβουλευτική Επιτροπή για τα Ευρωπαϊκά Γεωπάρκα (Advisory Group), αποτελούμενη από δύο ειδικούς από κάθε γεωγραφική ζώνη που έχει συμμετάσχει ιδρυτικά στο δίκτυο και ένα εκπρόσωπο της UNESCO. Οι δύο ειδικοί θα πρέπει να είναι αναγνωρισμένοι ως τέτοιοι στο πεδίο της αειφόρου ανάπτυξης που βασίζεται στον γεωτουρισμό καθώς και στην προστασία και ανάδειξη της γεωλογικής κληρονομιάς.
Στόχος του Δικτύου είναι επίσης η επιστημονική συνεργασία μεταξύ των φορέων που διαχειρίζονται τα γεωλογικά μνημεία για την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και η προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης των περιοχών των Γεωπάρκων μέσω του Γεωτουρισμού.
Το Δίκτυο Ευρωπαϊκών Γεωπάρκων ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 2000, από τέσσερις φορείς που διαχειρίζονται περιοχές γεωλογικών φυσικών μνημείων:
- Reserve Geologique de Haute-Provence (Γαλλία)
- Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου (Ελλάδα)
- Geopark Gerolstein/Vulkaneifel (Γερμανία)
- Maestrazgo Cultural Park (Ισπανία)
Στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων της Unesco και το Δίκτυο Ευρωπαϊκών Γεωπάρκων εντάχθηκε η ευρύτερη περιοχή του Εθνικού Δρυμού Βίκου Αώου το 2010 και συγκεκριμένα στις 1 Οκτωβρίου 2010 στο πλαίσιο του 9ου Ευρωπαϊκού & 4ου Παγκόσμιου Συνέδριου Γεωπάρκων, που πραγματοποιήθηκε στη Μυτιλήνη από 1 έως 5 Οκτωβρίου.
Η UNESCO, σε συμφωνία με το πρόγραμμα δράσης που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνδιάσκεψη στην 29η και 30η Συνεδρίασή της (Νοέμβριος 1997 και Νοέμβριος 1999) επέκτεινε τις δραστηριότητές της στο Πρόγραμμα “Γεωπάρκα”, για να προωθήσει την δημιουργία ενός Παγκόσμιου Δικτύου επιλεγμένων περιοχών απ΄ όλο τον κόσμο, εντάσσοντας τη διατήρηση των εξαιρετικών δειγμάτων της γεωλογικής κληρονομιάς της Γης σε μια στρατηγική για περιφερειακή οικονομική ανάπτυξη.
Στις 13 Φεβρουαρίου 2004 παρουσιάσθηκε η ίδρυση του Συντονιστικού Γραφείου της UNESCO για το Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων, το οποίο λειτουργεί με έδρα το Πεκίνο.
Το 2004, 17 ευρωπαϊκά και 8 κινεζικά γεωπάρκα συναντήθηκαν στην έδρα της UNESCO στο Παρίσι για να σχηματίσουν το Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων (GGN), για να συμβάλλουν και να επωφεληθούν οι εθνικές πρωτοβουλίες γεωλογικής κληρονομιάς, μέσω της συμμετοχής τους σε ένα παγκόσμιο δίκτυο ανταλλαγών και συνεργασίας.
Στις 17 Νοεμβρίου 2015 στο Παρίσι, στην 38η Γενική Διάσκεψη τα 195 κράτη μέλη της UNESCO αποδέχτηκαν ομόφωνα τη δημιουργία του νέου προγράμματος του Οργανισμού για τις Γεωεπιστήμες και τα Γεωπάρκα, σύμφωνα με το οποίο καθιερώνεται η αναγνώριση περιοχών με τον τίτλο «Παγκόσμια Γεωπάρκα UNESCO».
